Aleksandra R. Knapik

The aim of this article is to present an outline of elements involved in linguistic changes in a language which arise out of contact with other linguistic varieties. One of the crucial research objectives presented here was my belief that the extralinguistic reality (culture included) is to a great extent a product of human verbal (and non-verbal) interactions. It is due to these interactions that both language and culture can simultaneously be regarded as both a structure and a process. In theory, only prime ethnic groups that do not interact with other groups because of the natural conditions that isolate them from others are fully uniform and culturally separate (see Kłoskowska 1996: 40). When two or more cultures interact we can be faced not only with reciprocal linguistic and cultural borrowings but also, under certain circumstances, we can witness the birth and development of a completely new language and culture. Many languages (and cultures) can give rise to a new speech community which nevertheless does indeed retain many cultural elements and linguistic patterns of the cultures in contact.

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie burzliwych początków historii tłumaczeń konferencyjnych. Wielojęzyczny przebieg procesów norymberskich był możliwy dzięki pionierskiemu systemowi stworzonemu przez firmę IBM. Metoda tłumaczenia konsekutywnego, używana do 1945 roku, nie sprawdziłaby się w tej sytuacji, a ponadto z pewnością dramatycznie wydłużyłaby postępowanie procesowe, ponieważ uczestnicy procesów posługiwali się czterema różnymi językami, tj. rosyjskim, angielskim, niemieckim i francuskim. Jak pisze E. Peter Uiberall w przedmowie do The Origins of Simultaneous Interpretation: „system tłumaczeń symultanicznych został stworzony me-todą prób i błędów na poddaszu Pałacu Sprawiedliwości w Norymberdze. Służył on dobrze i bez niego proces trwałby cztery razy dłużej” (Uiberall, cyt. za: Gaiba 1998: i).

The aim of this paper is to present the turbulent beginnings of the history of simultaneous conference interpreting. The onset date for the beginnings is the day of the Nurnberg Trials on the 20th of November 1945. The multilingual conduct of the trial was made possible due to the pioneering system created by the IBM company. The method of consecutive interpreting that was used on almost all multinational assemblies up to 1945 would have surely lengthened the trial dramatically because the participants of the trial spoke four foreign languages i.e. Russian, English, German and French. As E. Peter Uiberall writes in the foreword to The Origins of Simultaneous Interpretation “[t]he system of simultaneous interpretation was crafted by trial and error in an attic room of the Nuremberg Palace of Justice. It served its purpose well and without it the trial would have taken four times as long” (Gaiba 1998: 11).

W bazylice św. Piotra w Okowach w Rzymie (Basilica di San Pietro in Vincoli) w prawym transepcie znajduje się mauzoleum papieża Juliusza II, a w nim posąg Mojżesza dłuta Michała Anioła. Przywódca ma na głowie rogi, co stanowi miejscową atrakcję turystyczną. Często na zajęciach z teorii tłumaczenia Mojżesz z rogami jest przywoływany jako groteskowy błąd św. Hieronima tłumaczącego Biblię z hebrajskiego na łacinę. W oryginalnym tekście Starego Testamentu Mojżesz wracał z góry Synaj, jego twarz jaśniała i promieniował obecnością Boga. Słowa „jaśnieć” (qāran) oraz „rogi” (qeren) mają tożsamy rdzeń (krn). We współczesnych tłumaczeniach Biblii twarz Mojżesza „jaśnieje”. Jednak w swojej wersji św. Hieronim wybrał słowo qeren, tłumacząc jej jako cornu ‘rogi’. Przyjęło się uważać, że jest to wynik błędu w tłumaczeniu, jednakże gdy przyjrzeć się starożytnej symbolice i tekstom Biblii, taki wybór św. Hieronima wydaje się uzasadniony i daleki od błędu.

Basilica di San Pietro in Vincoli in Rome houses the mausoleum of Pope Julius II; in the right transept there is a statue of Moses by Michelangelo. The Israeli leader has horns on his head, which makes him a local tourist attraction. In translation theory classes, Moses with horns is presented as a grotesque error that St. Jerome made when translating the Bible from Hebrew into Latin. In the original Old Testament text, we read that when Moses was returning from Mount Sinai, his face shone and radiated the presence of God. Thus, in modern translations of the Bible, Moses’ face “shines.” Interestingly, the source terms glow (qāran) and horns (qeren)
share the same root (krn). And St. Jerome in his version chose the latter, i.e. the word qeren, translating it into Latin as cornu ‘horns.’ It is assumed that this is the result of a translation error, however looking at the ancient symbolism and the texts of the Bible, such a choice by St. Jerome seems justified and far from being wrong.